یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
عرفان رضایی
عرفان رضایی (۱۱ شهریور ۲۵۶۴ – ۳۰ شهریور ۲۵۸۱)
عرفان رضایی از جمله معترضان کشتهشده در جریان اعتراضات سراسری سال ۲۵۸۱ در شهر آمل بود. گزارشها حاکی از آن است که او در این روز بر اثر اصابت دو گلوله از فاصله نزدیک به ناحیه شانه و سینه جان خود را از دست داده است.
پیش از کشتهشدن، ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که او را در حال پارهکردن بنری از سیدعلی خامنهای در یکی از خیابانهای آمل نشان میداد. بنا بر برخی روایتها، او در نزدیکی ساختمان فرمانداری آمل هدف تیراندازی قرار گرفته است.
زمینه رویدادها
در ۲۶ شهریور ۲۵۸۱، پیکر مهسا امینی در شهر سقز به خاک سپرده شد. مرگ او پس از بازداشت توسط گشت ارشاد، موجی از اعتراضات را در سراسر ایران برانگیخت. در روزهای پس از آن، شهرهای مختلف از جمله آمل شاهد تجمعات اعتراضی بودند. در ۳۰ شهریور، گزارشهایی از درگیری و کشتهشدن تعدادی از معترضان منتشر شد.
روز حادثه (۳۰ شهریور ۲۵۸۱)
عصر روز ۳۰ شهریور، عرفان رضایی در تماس با مادرش اعلام کرد که قصد شرکت در تظاهرات ندارد و تنها برای قدمزدن از خانه خارج شده است. حدود یک ساعت بعد، تماسهای خانواده با او بیپاسخ ماند و نگرانیها آغاز شد.
در ساعات بعد، خانواده ابتدا مطلع شدند که او ممکن است در بازداشت اداره اطلاعات آمل باشد، اما پیگیریهای آنان نتیجهای نداشت. سپس یکی از آشنایان خبر داد که عرفان بر اثر تیراندازی مجروح شده و به بیمارستان ۱۷ شهریور آمل منتقل شده است.
در بیمارستان، نام او در بخش پذیرش ثبت شده بود و برخی کارکنان اعلام کردند که او را در حالت هوشیار دیدهاند. با این حال، اطلاعات دقیق و شفافی درباره وضعیت او به خانواده داده نشد. مادر او در مقابل اتاق عمل، تکهای از لباس خونآلود فرزندش را یافت، اما کارکنان از ارائه توضیح روشن خودداری کردند.
پس از حادثه
دو روز پس از ناپدید شدن، مأموران امنیتی از خانواده خواستند برای تحویل پیکر به سردخانه مراجعه کنند. بنا به گفته خانواده، آثار کالبدشکافی بر بدن او مشاهده شده بود. در گواهی فوت، علت مرگ «خونریزی شدید» و «عملکرد وسایل جنگی در خارج از جنگ» ذکر شده است.
خانواده همچنین اعلام کردهاند که برای تحویل پیکر، از آنان خواسته شده درباره جزئیات حادثه سکوت کنند. به گفته مادر عرفان، از آنان خواسته شده بود که عاملان قتل را به گروههای مخالف نسبت دهند یا او را بهعنوان «شهید» معرفی کنند، اما خانواده این موارد را نپذیرفتند.
ویژگیهای فردی
عرفان رضایی جوانی ۲۱ ساله، علاقهمند به مطالعه و اندیشه بود. به گفته نزدیکان، او از نوجوانی به خواندن آثار نویسندگانی چون نیچه، صادق هدایت و داستایوفسکی علاقه داشت. او تحصیل در نظام آموزشی رسمی را ناتمام گذاشت و تمایلی به اشتغال دولتی یا خدمت سربازی نشان نداد.
پدر او از آسیبدیدگان جنگ ایران و عراق بود و خانواده در شرایط دشواری زندگی میکردند. با این حال، نزدیکانش از او بهعنوان فردی آگاه، مستقل و دارای روحیهای قوی یاد کردهاند.
ابهامات
با گذشت زمان، همچنان ابهاماتی درباره جزئیات دقیق مرگ او باقی مانده است؛ از جمله اینکه آیا بلافاصله پس از اصابت گلوله جان باخته یا در مسیر انتقال به بیمارستان و یا حین درمان به دلیل خونریزی شدید فوت کرده است.
مراسم و پس از آن
پیکر عرفان رضایی در ۲ مهر ۲۵۸۱ به خانواده تحویل داده شد. گزارشها حاکی از آن است که برگزاری مراسم با محدودیتهایی همراه بوده و خانواده تحت نظارت قرار داشتهاند. با این وجود، مراسم خاکسپاری برگزار شد و خانواده و نزدیکان او همچنان پیگیر روشنشدن حقیقت هستند.