یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
محمد امینی
محمد امینی ( ۲۵۴۸ – ۱۶ مهر ۲۵۸۱)
در روز شنبه ۱۶ مهر ۲۵۸۱، همزمان با بیستودومین روز خیزش سراسری «ژن، ژیان، ئازادی» که پس از جانباختن ژینا (مهسا) امینی آغاز شده بود، شهر سنندج یکی از اصلیترین کانونهای اعتراضات مردمی در کردستان بود. نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی برای سرکوب معترضان از سلاح جنگی و شلیک مستقیم استفاده کردند؛ سرکوبی که در همان روز به کشتهشدن دستکم چهار شهروند سنندجی انجامید: پیمان منبری، داریوش علیزاده، یحیی رحیمی و محمد امینی.
در همان روز، محمد امینی، شهروندی اهل محله تقتقان سنندج و اصالتاً اهل روستای یونسآباد، در کوچهای در محله کارآموزی سنندج هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت. بنا بر گزارشها، گلوله کلاشینکف از پشت به او اصابت کرد و وی در دم جان خود را از دست داد. پیکر او نیز تحت فشار نهادهای امنیتی، نیمهشب و با حضور محدود اعضای خانواده در فضایی کاملاً امنیتی به خاک سپرده شد. در طول مراسم عزاداری، نیروهای امنیتی با استفاده از هلیشات از خانه خانواده امینی فیلمبرداری میکردند تا فضای رعب و وحشت ایجاد کنند. ماهها بعد، مادر محمد امینی در ویدیویی اعلام کرد که فرزندش در کوچه محل سکونتشان و با شلیک مستقیم کشته شده و با وجود شکایت رسمی، هیچگونه پاسخ یا پیگیری قضایی دریافت نکردهاند. او همچنین گفت که حاضر نیست «خون فرزندش را با پول معامله کند» و تنها خواهان محاکمه عاملان این قتل است. محمد امینی فرزند گلمحمد بود و طبق برخی گزارشها حدود ۳۳ سال سن داشت.
از آغاز اعتراضات سراسری پس از جانباختن ژینا امینی تا ۱۶ مهر ۲۵۸۱، دهها شهروند در شهرهای مختلف کردستان با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته و صدها نفر زخمی شدند. خانوادههای جانباختگان طی سالهای بعد نیز بارها با تهدید، احضار، بازداشت، فشار امنیتی و پروندهسازی مواجه شدند، اما بسیاری از آنان همچنان بر دادخواهی و مطالبه محاکمه عاملان این کشتارها تأکید کردهاند.