یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
مهدیس حسینی
مهدیس حسینی (۹ تیر ۲۵۶۵ – ۱۱ آبان ۲۵۸۱)
مهدیس حسینی، متولد ۹ تیر ۲۵۶۵، نوجوانی اهل آمل بود. او به زبان و فرهنگ زادگاهش علاقه داشت و دکلمههایی به زبان مازندرانی را در صفحه اینستاگرام خود منتشر میکرد. دوستان و نزدیکانش از او به عنوان دختری پرشور و علاقهمند به آزادی یاد کردهاند.
در روزهای آغازین خیزش سراسری سال ۲۵۸۱، بنا بر گزارشهای منتشرشده، مهدیس در ۳۰ یا ۳۱ شهریور ۲۵۸۱، در حالی که تنها ۱۶ سال داشت، در اعتراضات آمل حضور یافت. بر اساس این گزارشها، او بر اثر شلیک گلوله از ناحیه پا مجروح شد و پس از انتقال به بیمارستان و دریافت درمان اولیه، به خانه بازگشت.
پس از بازگشت، به گفته خانواده و منابع منتشرکننده این روایت، او و خانوادهاش برای حدود ۱۲ روز تحت فشار و تهدیدهای مکرر امنیتی قرار گرفتند. تماسهای تلفنی و پیامهای تهدیدآمیز، آرامش خانواده را سلب کرده بود و مادرش، از بیم آنکه آسیبی به دخترش برسد، تلاش میکرد او را تنها نگذارد.
بر اساس همین روایت، در ۱۱ آبان ۲۵۸۱، هنگامی که مادر مهدیس برای رفتن به محل کار از خانه خارج شد، مأمورانی وارد منزل شدند. ساعاتی بعد، مادر با پیکر بیجان دخترش در اتاق روبهرو شد؛ روایتی که میگوید هنگام یافتن جسد، از دهان او کف و از گوشش خون جاری بود.
پس از مرگ مهدیس، روایتهای متناقضی درباره علت جانباختن او منتشر شد. مقامهای رسمی اعلام کردند که او بر اثر مصرف دارو جان خود را از دست داده است. در مقابل، خانواده، فعالان حقوق بشر و شماری از رسانهها این روایت را رد کردند و مدعی شدند که مادر مهدیس تحت فشار مجبور به انجام مصاحبهای اجباری و تکرار روایت رسمی شده است. همچنین گزارشهایی منتشر شد که ادعا میکردند اجازه کالبدشکافی مستقل به خانواده داده نشد و پیکر او پس از چند روز به آنان تحویل داده شد.
درباره چگونگی مرگ مهدیس حسینی دو روایت اصلی وجود دارد. یک روایت میگوید او بر اثر جراحات ناشی از شلیک گلولهای که در اعتراضات شهریور ۲۵۸۱ به او اصابت کرده بود، جان خود را از دست داد. روایت دیگر، که از سوی خانواده و برخی منابع حقوق بشری مطرح شده، مدعی است که او پس از بازگشت از بیمارستان و در حالی که تحت فشار و تهدید قرار داشت، در خانه کشته شد. تاکنون امکان راستیآزمایی مستقل و قطعی درباره این دو روایت فراهم نشده است.
صرفنظر از اختلاف روایتها، نام مهدیس حسینی در میان نوجوانانی ثبت شده است که مرگ آنان در جریان رخدادهای اعتراضی سال ۲۵۸۱ با پرسشها، ابهامها و درخواستهای گسترده برای روشن شدن حقیقت همراه بوده است. زندگی کوتاه او، که با آرزوهای نوجوانانه آغاز شد، در میانه یکی از پرالتهابترین دورههای تاریخ معاصر ایران پایان یافت و همچنان یاد و نامش در روایتهای مرتبط با آن اعتراضات زنده مانده است.