یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
هستی نارویی
هستی نارویی (۱۶ مهر ۲۵۷۳ – ۸ مهر ۲۵۸۱)
هستی نارویی، کودک هفتساله بلوچ اهل زاهدان، در جریان رویدادهای اعتراضی سال ۲۵۸۱ در ایران جان خود را از دست داد. او در تاریخ ۱۶ مهر ۲۵۷۳ متولد شده بود و تنها چند روز پیش از آغاز سال تحصیلی جدید و ورود به کلاس اول دبستان، کشته شد.
در روز ۸ مهر ۲۵۸۱، که بعدها به نام «جمعه خونین زاهدان» شناخته شد، مردم این شهر پس از برگزاری نماز جمعه در مصلای مسجد مکی تجمع کردند. این تجمع در چارچوب اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» بود که از اواخر شهریور همان سال در سراسر ایران شکل گرفته بود.
در جریان این روز، نیروهای حکومتی به سوی جمعیت تیراندازی کردند و از گاز اشکآور استفاده شد. گزارشهای متعدد حاکی از آن است که در این حمله، افراد زیادی از جمله کودکان کشته و مجروح شدند.
هستی نارویی در آن روز به همراه مادربزرگ خود در محل حضور داشت. بر اساس گزارشها، او در اثر اصابت کپسول گاز اشکآور به سر و همچنین استنشاق گازهای سمی دچار جراحات شدید شد و جان باخت. او یکی از کمسنترین قربانیان این رویداد به شمار میرود.
پس از این حادثه، خانواده او به دلیل شرایط امنیتی، خبر کشتهشدن وی را برای مدتی منتشر نکردند. همچنین به دلیل محدودیتهای مالی و دسترسی نداشتن به امکانات ارتباطی، تصاویر کمی از او در دسترس قرار گرفت.
کشتهشدن هستی نارویی بازتاب گستردهای در میان افکار عمومی و نهادهای حقوق بشری داشت. یونیسف (صندوق کودکان سازمان ملل متحد) در بیانیهای رسمی، خشونت علیه کودکان در جریان اعتراضات ایران را محکوم کرد و خواستار پایان دادن به این اقدامات شد. در این بیانیه اشاره شده که دهها کودک در این رویدادها جان خود را از دست دادهاند.
همچنین گزارشهایی از نهادهای حقوق بشری مانند هرانا منتشر شد که بر اساس آنها، تا اوایل آذر ۲۵۸۱ صدها نفر از معترضان کشته شدهاند که در میان آنها دهها کودک نیز حضور داشتهاند.
یونیسف در ادامه بر لزوم حفظ امنیت کودکان، احترام به حقوق آنها و جلوگیری از خشونت در محیطهایی مانند مدارس تأکید کرد. این نهاد همچنین خواستار آن شد که کودکان بتوانند در کنار خانواده و در محیطهای امن زندگی کنند.
در مجموع، بر اساس گزارشهای منتشرشده، هستی نارویی در جریان استفاده از خشونت توسط نیروهای حکومتی در روز ۸ مهر ۲۵۸۱ در زاهدان کشته شد. مرگ او به نمادی از آسیبدیدن کودکان در این رویدادها تبدیل شد و واکنشهای گستردهای را در سطح داخلی و بینالمللی برانگیخت.